Bildiğiniz gibi, maalesef son yıllarda ve özellikle bu yıl yaz aylarında ortalama sıcaklıkta ciddi bir artış yaşanmıştır. Bu sıcaklık artışı, bir yandan sulama miktarının azalması, diğer yandan yıllık yağışların düşmesiyle birleşerek ağaçlar ve bahçecilik için oldukça zorlayıcı koşullar yaratmıştır. Bu nedenle, belirli dönemlerde ağaçların ihtiyaçlarının karşılanması ve güçlendirilmesi için özel önlemler alınması gerekmektedir. Bu özel dönemlerden biri de sonbaharda uygulanan gübreleme, yani Sonbahar Fruit Set kullanımıdır.
Sıcak Yaz Aylarında Ağaçlarda Ne Olur?
Havanın sıcaklığı belirli bir sınırın üzerine çıktığında, ağaçların faaliyetleri neredeyse tamamen durur. Bunun sonucunda şu problemler ortaya çıkar:
- Yaprakların küçülmesi (mikro yapraklanma)
- Özellikle kök bölgesi çevresinde tuzluluğun aşırı artması
- Yeşil aksamın büyümesinde durma veya yavaşlama
- Çiçeklenmede ciddi düşüş
- Verimde (hem miktar hem kalite açısından) büyük kayıplar
- Zararlıların artışı
ve benzeri sorunlar, yaz aylarında sıcaklığın yükselmesiyle doğrudan ilişkili olarak ortaya çıkar.
Sıcak Bir Yazın Ardından Sonbahar Gübrelemesinin (Fruit Set) Önemi
Ağaçların yapısı, belirli dönemlerde zarar gören kısımları onarma ve aynı zamanda bir sonraki üretim sezonunda verim sağlama özelliğine sahiptir. Bu dönemlerin en önemlisi, hasattan sonra (özellikle erkenci ve orta mevsim çeşitlerinde) ve sonbahar dönüşümünün başlamasıyla gerçekleşir.
Ağaçlar bu dönemde, eğer gelecek yılın veriminden sorumlu generatif tomurcukların gübre ihtiyaçlarını karşılayabilir ve kışa hazırlanmak ile ilkbaharda sürgün ve tomurcuklanma için gerekli olan temel besin maddelerini alıp depolayabilirse, sıcak yazın oluşturduğu stresin büyük bir kısmı telafi edilecektir. İşte bu nedenle biz her zaman, özellikle de bu yıl, yaprak dökümünden önce Sonbahar Gübrelemesi (Fruit Set) uygulamasını ısrarla tavsiye ediyoruz.
Şimdi cevaplanması gereken soru şudur: Sonbahar gübrelemesi yani Fruit Set uygulaması için hangi tür gübreler kullanılmalı ve bu gübreler nasıl uygulanmalıdır? Bu sorunun cevabına ilerleyen bölümlerde değineceğiz.
Sonbahar Gübrelemesinde Kullanılacak Gübrelerin Özellikleri ve Uygulama Şekli
Her şeyden önce şunu bilmelisiniz ki, bahçelerde sonbahar gübrelemesi yalnızca yapraktan uygulama (yaprak püskürtme/foliar uygulama) şeklinde yapılmalıdır. Bazı uzmanların kimyasal ya da hatta organik gübreleri kökten uygulaması pek mantıklı değildir. Özellikle soğuk, yarı soğuk veya çöl iklimine sahip bölgelerdeki (örneğin Antep fıstığı bahçelerinde) bu yöntem uygun değildir. Bu konuya ilerleyen makalelerde daha detaylı değineceğiz. Bu nedenle sonbahar gübrelemesinin uygulama şekli mutlaka yapraktan püskürtme olmalıdır.
Sonbahar gübrelemesi için en uygun zaman, meyve hasadından hemen sonra ve mutlaka yaprak dökümü (hazan) başlamadan öncedir. Ancak şu noktayı da unutmamalısınız: Eğer herhangi bir sebeple hazan süreci başlamış olsa bile, organik yapıda oldukları için, bizim sonbahar gübreleme paketimiz genç sürgünler ve yeşil aksam üzerinden hâlâ kolayca alınabilmektedir.
Sonbahar Gübrelemesi (Fruit Set) Hangi Tür Gübrelerden ve Hangi Elementlerden Oluşmalıdır?
Sonbahar gübrelemesi ya da Fruit Set gübrelemesinde bulunması gereken temel elementler şunlardır:
- Fosfor (P)
- Azot (N)
- Bor (B)
- Çinko (Zn)
- Manganez (Mn)
- Amino asitler
Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, Sonbahar Fruit Set ile İlkbahar Fruit Set arasındaki farktır. İlkbahar Fruit Set uygulamalarında genellikle azot oranı yüksekken, sonbahar uygulamalarında ise fosfor oranının yüksek olması gerekmektedir.
Kullanılacak gübre türlerine gelince; koşullar göz önünde bulundurulduğunda en uygun seçenek organik gübrelerdir. Çünkü organik gübreler sahip oldukları özellikler sayesinde:
- En kötü koşullarda bile yüksek oranda alınabilir,
- Herhangi bir kalıntı bırakmaz,
- Kimyasal gübrelere kıyasla yaklaşık 3 kat daha fazla gübre değerine sahiptir,
- Biyolojik döngülere katılarak özel proteinlerin üretimine katkı sağlar,
- Kimyasal pestisitlerle aynı anda ve tek seferde uygulanabilir,
ve benzeri avantajlarıyla, sonbahar gübreleme programı yani Sonbahar Fruit Set için en iyi tercih konumundadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Sonbahar Fruit Set uygulamasının amacı nedir?
Sonbahar Fruit Set, yaz sıcaklarının ağaçlarda oluşturduğu stresi azaltmak, generatif tomurcukların besin ihtiyacını karşılamak ve ağaçları kışa ile gelecek yılın verimine hazırlamak için uygulanır.
2. Sonbahar gübrelemesi ne zaman yapılmalıdır?
En uygun zaman, meyve hasadından hemen sonra ve yaprak dökümünden (hazan) önceki dönemdir. Ancak hazan başlamış olsa bile organik yapıda olan gübreler hâlâ etkili şekilde alınabilir.
3. Sonbahar Fruit Set uygulaması nasıl yapılır?
Bu gübreleme yalnızca yapraktan püskürtme (foliar uygulama) yöntemiyle yapılmalıdır. Kökten uygulamalar özellikle soğuk, yarı soğuk veya kurak bölgelerde önerilmez.
4. Hangi elementler sonbahar gübrelemesinde bulunmalıdır?
Fosfor, azot, bor, çinko, manganez ve amino asitler temel elementlerdir. İlkbahar uygulamasına kıyasla sonbaharda özellikle fosfor oranı yüksek olmalıdır.
5. Neden organik gübreler tercih edilmelidir?
Organik gübreler, zor koşullarda bile yüksek oranda alınabilir, kalıntı bırakmaz, kimyasal gübrelere göre yaklaşık üç kat daha değerlidir, biyolojik döngülere katılır ve pestisitlerle birlikte kullanılabilir.
Hazırlayan ve Düzenleyen
Dr. Celal Aliyoun